İŞE GİRİŞ VE İŞTEN ÇIKIŞ BİLDİRGELERİNİN KURUM'A VERİLME SÜRESİ VE BU SÜRELERE UYULMAMASININ YAPTIRIMI (ŞUBAT 2016)

Sigortalılık statüleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ("Kanun") 4. maddesinde belirlenmiştir. Bu kapsamda, Kanun'un 4/1-a maddesi uyarınca sigortalı sayılanlar bakımından işverenler, işe giriş ve işten çıkış bildirgelerini aşağıda belirtilen süreler içerisinde vermekle yükümlüdürler.

Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı sayılanlar ve işe giriş ve işten çıkış bildirgelerinin verilme süreleri şu şekildedir: 

  • Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında hizmet akdine tabi sigortalı sayılanlar; çalışmaya, mesleki eğitime veya staja başladıkları tarihten en geç 1 (bir) gün önce; inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde ise en geç işe başladıkları gün,
  • İlk defa işyeri bildirgesi veren işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihinden itibaren bir ay içinde; yabancı ülkelere sefer yapan kara, hava ve deniz ulaştırma araçlarına sefer esnasında işe alınan sigortalıların çalışmaya başlama tarihinden itibaren 1 (bir) ayık süre içerisinde,
  • Kamu idarelerinin yurt dışı teşkilatında çalışmak üzere gönderilen ve Kanun'un 4/1-a maddesine tabi olan personelin yurt dışında çalışmaya başladığı tarihten itibaren 1 (bir ay içinde),
  • 4046 sayılı Kanun gereğince özelleştirilen işyerlerinden diğer kurumlara atanan personelin nakledildiği kamu kurumunda işe başladığı tarihinden itibaren 2 (iki) iş günü içerisinde,

İşverenin, işe giriş bildirgelerini Sosyal Güvenlik Kurumu'na("Kurum") vermesi gerekmektedir. İşe giriş bildirgesinin yasal olarak verilmesi gereken süresinin son gününün mali tatile rastlaması durumunda, belgenin verilme süresi, mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren 7 (yedi) gün uzar. 

Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı sayılanların hizmet akdinin sona ermesi durumunda ise, işverenin hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren 10 (on) gün içerisinde işten ayrılış bildirgesini Kurum'a vermesi gerekmektedir.

İşe giriş bildirgesinin yukarıda belirtilen süreler içerisinde verilmemesi halinde, her bir sigortalı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır. İşe giriş bildirgesinin verilmediğinin, mahkeme kararından ya da Kurum'da görevli kişilerce tespit edilmesi veya kamu kurumları, bankalar ya da döner sermayeli kuruluşların bilgi ve belgelerinden anlaşılması durumunda her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Bir yıl içinde tekrar işe giriş bildirgesinin verilmediği tespit edilirse,  bu defa her bir sigortalı için asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır. 

01.08.2009 tarihinden sonra işten ayrılan sigortalılar için işten çıkış bildirgesinin süresinde verilmemesi halinde ise, şirketin tutmakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri ibraz etmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla, asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır. Ancak, işe giriş ve işten çıkış bildirgelerinin bildirgenin yasal süresi geçtikten sonra 30 (otuz) gün içerisinde Kurum'a verilmesi ve idari para cezasının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi halinde, cezanın dörtte birine karşılık gelen tutar uygulanır. İdari para cezasının, Kurum'a itiraz edilmeden ya da yasal yollara başvurulmadan önce ve tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesi halinde, idari para cezasının dörtte üçü tahsil edilecektir.

Sonuç olarak, işverenler sigortalıların işe giriş ve işten çıkış bildirgelerini yukarıda belirtilen sürelerde Kurum'a vermekle yükümlüdürler. Aksi taktirde, bildirim yapılmayan her bir sigortalı için idari para cezasına maruz kalınacaktır.