ARAÇ DEĞER KAYBI TALEPLERİNİN ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASINDAN KARŞILANMASI (KASIM 2015)

(Son güncelleme Eylül 2016)

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.   

14/05/2015 tarihli 29355 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliği’nin “Kapsama Giren Teminat Türleri” başlıklı A.5/a maddesi uyarınca; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamına araç değer kaybı da dahildir. İlgili tebliğ uyarınca Sigortacı, Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.  

Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca; zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilecektir. Ayrıca, değer kaybı davası; araç sürücüsü ve/veya ruhsat sahibine açılabileceği gibi, bunlara karşı birlikte de açılabilecektir. Böylece Zorunlu Trafik Sigortası Poliçesi ile sigortacı, kusurlu araç sahibinin sorumluluğuna müteselsilen ortak haline gelmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘’Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi’’ni düzenleyen 99. Maddesi, 14/4/2016 tarihli ve 6704 sayılı ‘’65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ un 6. Maddesi ile değişikliğe uğramıştır. Bundan önceki düzenleme ‘’sigortacılar hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu; sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarı hak sahibine ödemek zorundadırlar’’ şeklinde iken belirtilen değişiklik ile bu fıkrada yer alan “kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporu” ibaresi yerine “zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeler” ibaresi getirilmiştir. Söz konusu değişiklik ile beraber; Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemekle yükümlü hale gelmişlerdir.  

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Ek-1’inde yer alan “Değer kaybı hesaplaması” hükümleri çerçevesinde; hasar sonrası aşağıdaki haller Değer Kaybı Teminatı dışındadır;  

  • Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı hasarları, 
  • Ana iskelet ve şaside hasar olmaksızın, vidalı parçalarda yapılan onarım/değişim ile giderilebilen hasarlar 
  • Aracın kaza anındaki rayiç değerinin %25’ini aşan değer kaybı talepleri, 
  • Kaza tarihi işle ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili talepler, 
  • Çekme belgeli ve hurda belgeli işlemi görmüş araçlar, 
  • Kısa süreli kiralık araçlar, taksi, dolmuş, uzun süreli (bir yıl ve daha uzun) kiralık araçlarda eksper tarafından hesaplanan değer kaybı tutarının %50’sini aşan talepler, test aracı, koleksiyon ve antika sayılan araçlardaki hasar sebebiyle yapılan değer kaybı talepleri.  

Dava açıldıktan sonra, tarafların kusur oranları ve araçta meydana gelen değer kaybının tespiti için Mahkemece bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmektedir. Trafik kazasına karışan aracın kaza tarihi öncesinde hasar kaydının bulunması durumunda salt bu kazaya dayalı olarak değer kaybının meydana gelmesinin mümkün olmaması ve aracın önceki bir kaza ile değer kaybetmesi nedeniyle açılacak olan değer kaybı davası reddedilebilir. Bu nedenle dava açmadan önce aracın kaza kaydının olup olmadığı ve parça değişimi bulunup bulunmadığına dikkat edilmelidir.  

Sonuç olarak; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamına araç değer kayıpları da dahil olup, kaza sonucu aracı değer kaybına uğrayan kişi, doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilecektir. 14/4/2016 tarih ve 6704 sayılı Kanun’un 6. Maddesi ile değişikliğe uğrayan Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘’Tazminat ve Giderlerinin Ödenmesi’’ni düzenleyen 99. Maddesi çerçevesinde hak sahibi, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren, sigortacıları sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemekle yükümlü hale getirebilecektir. Bununla birlikte araç değer kaybı tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2(iki) yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10(on) yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı unutulmamalıdır.