NÜSHALARIN VERGİLENDİRİLMESİ DAHİL DAMGA VERGİSİ KANUN’DA YENİ DÖNEM (EKİM 2016)

Bundan önce Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığınca yayınlanan 30.03.2013 tarihli, DV-19/2010-1 sayılı sirküleri çerçevesinde özellikle tarafları tacir olan ve Damga Vergisi Kanunu’nun konusuna giren kağıtların vergilendirilmesinde nüsha ve suret ayrımını incelemiştik.  Bu yazımızda 9/8/2016 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 6728 Sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un getirdiği, özellikle ticari hayatın aktörlerini ilgilendiren, değişiklikleri inceleyeceğiz.

6728 s. Yasa ile; Damga Vergisi Kanunu’nun  “Kağıt Nüshalarının Birden Fazla Olması” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi değişmiştir. Söz konusu değişiklik ile; nispi damga vergisine tabi kağıtlarda her bir nüshanın ayrı ayrı vergilendirilmesi uygulamasına son verilmiş, tek nüsha üzerinden vergi alınması öngörülmüştür. Maktu damga vergisine tabi kağıtlarda ise her bir nüshadan ayrı ayrı vergi alınması uygulamasına devam edilmektedir. Bu yeni düzenleme, damga vergisi uygulaması açısından uygulamada nüsha ve suret ayrımında tereddüt yaşayan mükellefler açısından bir nebze rahatlatıcıdır. Böylece mükellefler, nispi damga vergisine tabi kağıtlardan birden fazla nüsha düzenlemek konusunda damga vergisi maliyeti açısından tereddüt yaşamayacaktır. Bununla birlikte yeni düzenleme ile suret konusunda herhangi bir düzenleme yapılmadığından, Damga Vergisi Kanunu’nun konusuna giren kağıtların  Resmi dairelere ibraz edilecek suretleri maktu şekilde vergilendirilmeye devam edilecektir.  

6728 s. Yasa ile Damga Vergisi Kanunu’nun “Bir Kağıtta Birden Fazla Akit ve İşlem Bulunması” başlıklı 6. maddesinin 3. fıkrasına yapılan eklemeyle; bir kağıt üzerinden birden fazla adi kefalet ve garanti taahhüdü bulunması halinde her bir kişi için ayrı ayrı damga vergisi hesaplanması yerine yalnızca bir adi kefalet ve bir garanti taahhüdü damga vergisine tabi tutulacaktır.

Bundan önce bir akitte en yüksek vergi alınmasını gerektiren işlem üzerinden damga vergisi hesaplanmakta idi. Damga Vergisi Kanunu’nun 6. maddesinin sonuna eklenen yeni fıkra ile;  pey akçesi, cayma tazminatı, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir sözleşmenin müeyyidesi mahiyetinde olan taahhütlerden, başlı başına bir sözleşmeye konu olmadıkça, damga vergisi alınmayacaktır. Bir başka deyişle bunlar başlı başına ayrı bir sözleşmeye konu olmadıkça en yüksek vergi alınması gereken bedelin tespitinde dikkate alınmayacaktır.

Damga Vergisi Kanunu’nun 14’üncü maddesinde Damga Vergisi Kanunu’nun konusuna giren kağıtlardan alınacak azami damga vergisi oranı belirlenmiştir.  6728 s. Yasa ile Damga Vergisi Kanunu’nun 14’üncü 2. fıkrasına getirilen ekleme ile; daha önce azami tutardan  damga vergisine tabi tutulan sözleşmelerde, sadece bedel arttırılmasına yönelik kağıt düzenlenirse, artış tutarları ayrıca vergilendirilmeyecektir.

6728 s. Yasa ile değişen Damga Vergisi Kanunu’nun ek 2’inci maddesi ile damga vergisi açısından istisna uygulaması söz konusudur. Buna göre;

  • İhracat ve ihracata ilişkin olduğu tevsiki kaydı ile Damga Vergisi Kanunu’nun Ek 2 maddesinin 1. fıkrasında belirtilen işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtlar,
  • Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin olarak Damga Vergisi Kanunu’nun Ek 2 maddesinin 2. fıkrasında belirtilen işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kâğıtlar,    
  • Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi almak amacıyla proje formu ekinde verilecek taahhütnameler ile Damga Vergisi Kanunu’nun Ek 2 maddesinin 2. fıkrasında (a), (b), (d), (e), (g), (j), (l) ve (o) bentlerinde sayılan işlem ve faaliyetlere ilişkin sözleşme safhasından önceki teminatlar ve ihale kararları belge aranmaksızın resen,

damga vergisi istisnasına tabi tutulmuştur. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine sahip firmaların belge konusu işe ilişkin mal, malzeme veya hizmet temin ettiği kişi ve kurumlarla yapacağı işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlara damga vergisi istisnası uygulanması için, her iki işlem tarafının da o işle ilgili olarak düzenlenmiş belgeye sahip olması zorunlu kılınmıştır.

Damga Vergisi Kanunu’nun Ek 2 maddesi kapsamında damga vergisi istisnasına tabi sayılan işlem veya faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi hâlinde, gerçekleşmeyen kısma ait alınmayan damga vergisi, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınacaktır. Damga Vergisi Kanunu’nun Ek 2 maddesi kapsamında damga vergisi istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin mahiyeti ile alınmayan vergi tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden otuz gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmekle yükümlü kılınmışlardır.  

Damga Vergisi Kanunu kapsamında Damga Vergisine Tabi Kağıtların belirlendiği (1) sayılı tabloda “Belirli Parayı İhtiva Eden Kağıtlar” bölümüne sırasıyla;

  • Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlara ilişkin ön izin, irtifak hakkı veya kullanma izni sözleşmeleri    
  • Resmî şekilde düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri                    
  • Resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin yaptıkları ihalelerde, ihaleyi yapan idare ile düzenlenen sözleşmeler                                                                                   
  • 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen:
    1. Taksitle satış sözleşmeleri
    2. Ön ödemeli konut satış sözleşmeleri                                                         
    3. Devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmeleri                                      
    4. Paket tur sözleşmeleri                                                                                    
    5. Abonelik sözleşmeleri                                                                                     
    6. Mesafeli satış sözleşmeleri                                                                             
  • 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu kapsamında düzenlenen turist rehberliğine ilişkin sözleşmeler                                           
  • 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında düzenlenen:
    1. Toptan elektrik satış sözleşmeleri                                                            
    2. Perakende elektrik satış sözleşmeleri                                                            
  • 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu kapsamında düzenlenen:
    1. Toptan doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeleri                                               
    2. Tüketicilere doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeleri             

dahil edilmiştir.                       

6728 s. Yasa ile Damga Vergisi Kanunu (1) sayılı tablonun Kararlar ve Mazbatalar başlıklı bölümün 2. fıkrasına yapılan ekleme ile Kamu İhale Kanununa tabi ihalelere yapılan itiraz veya itirazen şikayet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinde ihale kararının hükmünden  yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisinin ret ve iade imkanı gelmiştir. (1) sayılı tablonun Makbuzlar ve Diğer Kağıtlar başlıklı bölümüne yapılan ekleme ve değişiklik ile; (i) düzeltme amacıyla verilen beyannameler damga vergisine tabi tutulmayacak; (ii) Muhtasar Beyanname ile SGK’ ya verilecek aylık prim ve hizmet belgesinin birleştirilerek verilecek beyannamelerde damga vergisi 37,40.-TL olarak uygulanacaktır.

6728 s. Yasa ile Damga Vergisinden istisna edilen ve Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tabloda yer alan kağıtların kapsamı değiştirilmiş ve yeni istisnalar eklenmiştir. İstisna kapsamına alınan kağıtlardan bazıları aşağıdaki gibidir;

  • Anonim, limited ve eshamlı komandit şirketlerin pay devirleri,
  • Bireysel emeklilik , gruba bağlı bireysel emeklilik, işveren grup emeklilik sözleşmeleri,
  • Gayrımenkul yatırım ortaklıklarında olduğu gibi gayrımenkul yatırım fonlarının münhasıran gayrımenkul portföylerine ilişkin alım satım sözleşmeleri ile gayrımenkul satış vaadi sözleşmeleri,
  • Finansman şirketlerinin düzenlemiş olduğu kredi sözleşmelerinin devrine ilişkin kağıtlar,
  • Damga vergisinden istisna olan kira sözleşmelerinde yer alan kefalet şerhleri ve teminatlar,
  • Yatırım teşvik belgesi kapsamında yer alan yatırım mallarına ilişkin olarak yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcılarla bu malların üreticileri ve tedarikçileri arasında düzenlenen kağıtlar; münhasıran yatırım döneminde belge kapsamındaki yatırımlarla ilgili bir malın üretiminde ya da bir hizmetin sağlanmasında kullanılan patent,know-how gibi gayrımaddi hakların kiralanması ve satın alınmasında düzenlenen kağıtlar; belge kapsamındaki sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik olarak teşvik belgesi sahibi yatırımcılarla bu işi yapanlar  arasında düzenlenen sözleşmeler, taahhütnameler, teminatlar ve bu mahiyetteki kağıtlar; söz konusu yatırımlara yönelik teşvik belgesi sahibi yatırımcılara verilecek danışmanlık ve teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kağıtlar,
  • İmalat sanayinde faaliyet gösteren sanayi sicil belgesini  haiz firmaların, imalat faaliyetlerinde kullanılmak üzere yeni makina ve techizat alımlarına yönelik düzenlenen kağıtlar,
  • Ürünlerin yurt dışında tanıtım ve pazarlamasını sağlamak amacıyla, miktarı ticari teamüllere uygun örnek ürünler, tanıtım malzemeleri veya promosyon amaçlı ürünlerin bedelsiz ihracatına ilişkin kağıtlar ile yurtdışı fuarlara katılıma ilişkin kağıtlar,
  • KOBİ’lere ve teknoloji geliştirme kapasitesine sahip girişim şirketlerine sermaye piyasası vasıtasıyla finansman sağlayan girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ve girişim sermayesi yatırım fonlarınca münhasıran girişim sermayesi yatırımları ile ilgili düzenlenen sözleşmeler ve bu sözleşmelere ilişkin düzenlenen diğer kağıtlar,
  • İleri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi sağlayacak yurtdışında yerleşik şirketlerin satın alınması ile bu alımlara yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmeti alımına ilişkin düzenlenen kağıtlar,

Her ne kadar 6728 s. Yasa ile Damga Vergisi Kanunu’nda belirli parayı ihtiva eden ve damga vergisi konusuna giren kağıtlara yenileri eklense de, vergi istisnası uygulamasının genişletilmesi ve de nispi damga vergisine tabi kağıtların her bir nüshanın ayrı ayrı vergilendirilmesi uygulamasına son verilmesi şeklindeki düzenlemelerin, mükellefler açısından rahatlatıcı olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.