6502 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDAKİ KANUN VE ABONELİK SÖZLEŞMELERİ YÖNETMELİĞİ UYARINCA ABONELİK SÖZLEŞMELERİNİN FESHİ (MART 2014)

(Son güncelleme Mayıs 2015)

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (“TKHK”) kapsamında abonelik sözleşmeleri tüketici lehine daha kapsamlı şekilde düzenlenmiştir. Abonelik sözleşmenin zorunlu içeriği, tüketici ile satıcı ve sağlayıcının hak ve yükümlülükleri ile diğer uygulama usul ve esasları 24.01.2015 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanıp, yayım tarihinden 3 (üç) ay sonra 24.04.2015 tarihinde yürürlüğe giren Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği ile   ("Yönetmelik")ile belirlenmiştir.  

TKHK’da abonelik sözleşmelerinin feshi konusunda satıcı/sağlayıcının yükümlülüklerini ağırlaştıran, fesih bildirim usulünü kolaylaştıran vb. tüketici lehine düzenlemeler bulunmaktadır.  

Mülga mevzuatta tüketicilere her türlü abonelik sözleşmesini satıcı/sağlayıcıya yazılı bildirim şartı ile tek taraflı fesih hakkı tanınmışken TKHK ile tek taraflı fesih hakkını kullanmak isteyen tüketicilere herhangi bir şart öngörülmemiştir. TKHK uyarınca tüketici, belirsiz süreli veya süresi bir yıldan daha uzun olan belirli süreli abonelik sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin istediği zaman feshetme hakkını haiz olmuştur. Yine süresi bir yıldan az olan belirli süreli abonelik sözleşmelerinde ise tüketici, satıcı/sağlayıcı tarafından sözleşme koşullarında değişiklik yapılması halinde fesih hakkına sahiptir. Yönetmelikle bu duruma ek olarak tüketicinin hizmetten yararlanmasına engel olabilecek geçerli bir sebebin varlığı halinde de fesih hakkının olduğu hükme bağlanmıştır. Bununla birlikte, bahse konu yönetmelik uyarınca taahhütlü abonelik sözleşmesinin süresinden önce feshi söz konusu olduğunda satıcı/sağlayıcının talep edeceği bedel, tüketicinin taahhüdüne son verdiği tarihe kadar tüketiciye sağlanan indirim, cihaz veya diğer faydaların bedellerinin tahsil edilmemiş kısmının toplamı ile sınırlı kalmak zorundadır. Ne var ki, tüketicinin yerleşim yerinin değişmesi ve taahhüde konu hizmetin tüketiciye yeni yerleşim yerinde aynı nitelikte sunulmasının fiilen imkansız olduğu hallerde tüketici, herhangi bir bedel ödemek zorunda olmaksızın aboneliğini feshedebilecektir.  

6502 sayılı TKHK uyarınca abonelik sözleşmelerine taraf olan tüketicilerin fesih bildirimini kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcı/sağlayıcıya yöneltmesi yeterlidir. Bununla birlikte, Yönetmelikle de satıcı/sağlayıcının gerekli güvenlik önlemlerini almak koşuluyla kaydı tutulan telefon yoluyla da tüketiciye sözleşmeyi feshetme imkânı sağlayabileceği düzenlenmiştir. Bununla birlikte, TKHK ile satıcı/sağlayıcıya abonelik sözleşmesinin feshi ile ilgili bildirim ve taleplere ilişkin işlemleri yerine getirmek üzere gerekli tedbirleri almak ve gerektiğinde uygun bir sistem kurup bu sistemi kesintisiz olarak açık tutma yükümlülüğü getirilmiştir.  

4077 sayılı mülga TKHK uyarınca satıcı/sağlayıcı yazılı fesih bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç 7 (yedi) gün içinde tüketicinin aboneliğe son verme isteğini yerine getirmekle yükümlüydü. Ancak ilgili süre içerisinde aboneliğe son verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen satıcı/sağlayıcı bakımından herhangi bir yaptırım söz konusu değildi. 6502 sayılı TKHK’da ise satıcı/sağlayıcının fesih bildirimin kendisine ulaşması sonrasında, süreli yayınlar dahil, aboneliği sonlandırmasına ilişkin sürelerin yönetmelikle belirleneceği belirtilmiştir. İlgili Yönetmelikte de mülga TKHK'daki süreler korunmuş ve satıcı/sağlayıcının bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren 7 gün içinde fesih talebini yerine getirmekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.  

Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliğinin 25. maddesi uyarınca, satıcı/sağlayıcı, abonelik sözleşmesinin feshedildiğini yazılı olarak veya kalıcı veri sağlayıcısı ile tüketiciye bildirmek zorundadır.  Satıcı/sağlayıcının işbu fesih talebini yasal süresi içinde yerine getirmediği durumda ise, TKHK’daki düzenlemeye göre, bu sürelerin bitiminden itibaren tüketici mal veya hizmetten yararlanmış olsa dahi, satıcı/sağlayıcı tüketiciden herhangi bir bedel talep hakkı olmayacaktır. Satıcı/ sağlayıcı, fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren 15 gün içerisinde tüketici tarafından ödenmiş olan tutarların geri kalan kısmı ve varsa tüketiciden güvence, depozito veya teminat adı altında alınan ücretlerin güncel tutarlarını hiçbir kesinti yapmaksızın iade etmekle yükümlüdür. Fesih bildiriminin hüküm ifade ettiği tarihe kadar olan dönem için tüketime konu bedele ilişkin olarak ise, fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren 10 gün içerisinde tüketiciye ödeme bildirimi gönderilecektir. Yönetmelik, satıcı/sağlayıcının bahsedilen bu iki yükümlülüğü yerine getirirken tüketiciye ilave bir maliyet yüklemeden mahsuplaşma yöntemini de kullanması imkânı tanınmıştır. 6502 sayılı TKHK ile abonelik sözleşmesinin feshinin, sözleşmenin kurulmasından daha ağır şartlara bağlanması yasaklanmıştır. Buna göre, satıcı abonelik sözleşmesinin feshi için sözleşmenin tesis edilmesini sağlayan yöntemden daha ağır koşullar içeren bir yöntem belirleyemeyecektir. Bu duruma ek olarak, Yönetmelikle, satıcı/sağlayıcının sözleşmenin feshi için tüketicinin sözleşmeyi feshetmesini zorlaştıran koşullar düzenleyemeyeceği hükmü getirilmiştir.  

Sonuç olarak TKHK ve Yönetmelik'te tüketicilerin abonelik sözleşmesini istedikleri zaman feshedememesi gibi tüketicinin mağduriyetine neden olan uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanmış ve satıcı/sağlayıcının sözleşmeyi feshedebilmeleri için daha ağır koşullar aranmıştır.