SERMAYE ŞİRKETLERİNİN TASFİYESİ HALİNDE ŞİRKET ALACAKLILARININ DURUMU (OCAK 2017)

Türk Ticaret Kanunu’nun 124 ve devamındaki maddelerine göre sermaye şirketleri; belirli düzeyde gelir sağlama, faaliyetlerini devamlı ve bağımsız şekilde yürütme ve kar etme amacındaki kuruluşlardır. Ana sözleşmelerinde süreleri belirlenmiş veya süresiz olarak kurulmuş olabilir. Ancak sermaye şirketleri kar elde etme amacını ve varlığını belirlenen süreden önce sona erdirmek isteyebilir. Böyle bir amaç içerisine giren sermaye şirketi, alacakları tahsil ve borçları tediye etmelidir.  

Tasfiye haline giren sermaye şirketinin temel amacı; tasfiye ile ilgili işlemleri usulünce tamamlamak, mevcut olan tüm borç/alacak ilişkilerini sonlandırmak ve şirket ünvanının ticaret sicil kayıtlarından terkin edilmesini sağlamaktır. Bu amaç tasfiye memurları veya yönetim kurulu eliyle yerine getirilir. Tasfiye sürecindeki şirketin alacaklılarının tasfiyeden haberdar edilmeleri ve alacaklarını tahsil etmeleri için davet edilmesi bu görevliler tarafından sağlanır.  

Alacaklı oldukları şirket defterlerinden veya diğer belgelerden anlaşılan ve yerleşim yerleri bilinen alacaklılar taahhütlü mektupla alacaklarını tasfiye memurlarına bildirmeye çağrılır. Diğer alacaklılar ise Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde, şirketin internet sitesinde ve şirket ana sözleşmesinde öngörüldüğü şekilde, birer hafta arayla yapılacak üç ilanla şirketin sona ermiş bulunduğu konusunda bilgilendirilir ve alacaklarını tasfiye memurlarına bildirmeye çağrılır. Bu üçüncü çağrının yapıldığı tarihin üzerinden bir yıl geçmedikçe tasfiye bakiyesi dağıtılamayacaktır.  

Tasfiye sırasında şirket alacaklılarını sadece şirket dışındaki üçüncü kişiler olarak değerlendirmemek gerekmektedir. Burada şirket ile alacaklı arasındaki borç/alacak ilişkisinin nedeninin önemi bulunmamaktadır. Alacaklı oldukları kesin olduğu halde şirketin yapacağı davetlere rağmen alacağını tahsil etmek amacıyla bildirimde bulunmayan alacaklılar da olabilir.  

Alacaklı oldukları bilinenler, şirkete bildirimde bulunmadıkları taktirde alacaklarının tutarı;

  • Şirketin merkezinin kayıtlı bulunduğu ticaret sicili müdürlüğüne en yakın Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası şubesinde veya
  • Şirket merkezinin bulunduğu yerde bu bankanın şubesinin bulunmaması durumunda en yakın yerdeki şubesinde

açılacak bir ay vadeli hesaba tasfiye memurları tarafından yatırılacaktır.  

Alacakları bankaya yatırılan alacaklıların kimlik bilgileri ve açılan hesaba ilişkin bilgileri gösterir liste, tasfiye memurları tarafından şirketin kayıtlı bulunduğu ticaret sicil memurluğuna bildirilir. Bu liste ticaret sicil memurluğu tarafından muhafaza edilir ve internet sitesinde yayımlanır. Alacaklılar, ticaret sicile başvurup alacaklı olduklarını gösteren belge aldıktan sonra, bu belgeyi ibraz ederek bankadan ödeme talep edebilirler. Talepte bulunulan ayın faizinin bankadan istenebilmesi için hesabın vade bitiminin beklenmesi gerekir. Bu hesapta bulunan tutarlar, on yıllık zamanaşımına tabidir. 

Sermaye şirketinin muaccel olmayan ve hakkında uyuşmazlık bulunan borçları bu kapsamda değerlendirilmeyecektir. Bu tip borçlar, yeterli bir şekilde teminat altına alınmamışsa; tasfiye memurları tarafından bu borçları karşılayacak tutarda para notere depo edilecektir. Tasfiye süreci itibariyle vadesi gelmemiş olan şirket borçları ise, T.C. Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı oran üzerinden ıskonto edilerek alacaklılara ödenecektir. İskonto edilmesi mümkün olmayan alacaklar hariç, alacaklıların bu şekildeki ödemeyi reddetme hakkı bulunmamaktadır. 

Sermaye şirketinin tasfiyesine ilişkin düzenlemelere aykırı hareket eden tasfiye memurları, tasfiye halindeki şirketin kasasından haksız olarak ödedikleri paralardan dolayı, şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı kusurları oranında sorumludurlar. 

İflas prosedüründen farklı olarak, varlığını belirlenen süresinden önce sona erdirmek isteyen sermaye şirketleri, kendi seçtikleri tasfiye memurları aracılığıyla bu işlemleri yürütmekle yükümlüdür. Şirketin alacaklarının tahsili, alacaklılarına yapılacak çağrıyla borçlarının ödenmesi, borçların gerektiğinde bankaya veya notere depo edilmesi ve tüm işlemler tamamlandıktan sonra şirketin ticaret ünvanının sicilden terkini tasfiye memurlarının sorumluluğundadır. Şirket alacaklıları, alacaklarına kavuşamadıkları taktirde tasfiye edilen şirketin ihyasını talep edebilirler.