ELEKTRONİK HABERLEŞMEDE TÜKETİCİ HAKLARI (KASIM 2017)

Elektronik haberleşme sektöründe, tüketicilerin hak ve menfaatlerini korumaya, işletmeci yükümlülüklerine yönelik usul ve esaslar, 28.10.2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği(“Yönetmelik”) ile yeniden düzenlenmiştir. Bu yönetmeliğin abonelik sözleşmelerinin yapılışına ilişkin düzenlemesi dışındaki hükümleri 28.04.2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.  

Tüketicilerin elektronik haberleşme hizmeti sunan, sağlayan veya işleten şirketlerden(“İşletmeci”) ticari veya mesleki olmayan amaçlarla alacakları hizmet, Yönetmelik kapsamında düzenlenmektedir. Hizmetlere eşit şartlarda erişmek, adil biçimde ücretlendirilmek, kişisel verilerinin gizliliğini sağlamak, işletmecilerle yapmış oldukları sözleşme kapsamında tarife, kampanya ve hizmetlerden uluslararası standartlarda yararlanmak tüketicilerin başlıca haklarıdır.  

Yönetmelik kapsamında işletmeciler, tüketicilerin karar vermelerinde ve sorunlarının çözümünde etkili olabilecek tüm hususlarda, şeffaf olmak, tüketicileri bilgilendirmek ve bu bilgilere kolayca ulaşılabilmesini sağlamakla yükümlüdür.  

Yönetmelikle birlikte abonelik sözleşmeleri, elle atılan imza ile yapılabileceği gibi, güvenli elektronik imza ile de yapılabilecektir. En az on iki punto ile hazırlanması gereken bu sözleşmelerde aboneye yükümlülük getiren hususlar; açık, sade ve anlaşılabilir şekilde siyah koyu harflerle belirtilmelidir. İşletmeciler tip sözleşme şeklindeki abonelik sözleşmelerini internet sitelerinde yayınlamak zorundadır. Abonelik sözleşmesi kurulduktan sonra bir nüsha tüketiciye verilmelidir. Görme engelli olan tüketicilerin talep etmesi halinde abonelik sözleşmeleri ve faturalar, Braille alfabesiyle ya da sesli dinletme yoluyla tüketiciye ücretsiz sunulmalıdır.  

Abonelik sözleşmelerinde hizmete ilişkin ücretlendirme, hizmetin aboneye fiilen sunulmasıyla başlayacaktır. Abonenin hizmetten yararlanması için işletmeci tarafından kurulumu yapılan ekipmanlarda, işletmeciden kaynaklanan bir sebeple değişiklik gerekmesi halinde, işletmeci bunu ücretsiz olarak gerçekleştirmekle yükümlüdür. İşletmecinin ekipman temin ettiği hizmetlerde işletmeci de ekipmanın ayıbından sorumludur.  

İşletmecinin aboneyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak koyduğu hak ve yükümlülükler ile dürüstlük kuralına aykırı düşecek, tüketici aleyhine dengesizliğe neden olacak hükümler haksız şarttır. Abonelik sözleşmesinde tüketici lehine yorum esas olup, haksız ve anlaşılmayan şartlar yazılmamış sayılacaktır.  

İşletmeciler, tarife ve kampanyalarında açık olmak ve bunlarda yapacakları değişikliği, yürürlüğe girmesinden makul bir süre öncesinde faydalanmakta olan tüketiciye bildirmekle yükümlüdür. Taahhütlü aboneliklerde taahhüt süresince taahhütname koşullarında Tüketici aleyhine değişiklik yapılamaz. Tüketicinin verdiği taahhüdü süresinden önce sona erdirmek istemesi durumunda, taahhütte geçen süre ile kalan süre arasındaki fark hangisinde daha azsa bu tutar cayma bedeli olarak yansıtılmalıdır. Tüketicinin nakil talepleri en geç on gün içinde yerine getirilmelidir.  

İşletmeciler tarafından hizmetin kesintisiz olarak sürdürülmesi esastır. Fatura veya fatura bilgisi, son ödeme tarihinden en az yedi gün önce aboneye ulaşacak şekilde ücretsiz olarak gönderilir. Elektronik ortamda gönderilen fatura ayrıntısı için aboneden ücret talep edilemez. Faturanın son ödeme tarihinde ödenmemesi halinde, hizmetin sunumu Tüketici bilgilendirilerek kısıtlanabilir ya da durdurulabilir. Fatura bedelinin ödenmemesi halinde, İşletmeci borcun takibi için yasal işlemleri başlatmadan makul bir süre öncesinde, tüketiciye son bir uyarı yapması gerekmektedir. Tüketici şikâyetlerinin cevaplanmasında şeffaf, hızlı ve kolay uygulanabilir bir çözüm mekanizması oluşturmakla yükümlüdür.  

Tüketiciler abonelik sözleşmelerini her zaman ücret ödemeden sona erdirebilir. İşletmeci sona erdirme bildirimini aldıktan yirmidört saat içerisinde ücretlendirmeyi durduracak, yedi gün içinde sona erdirme işlemini gerçekleştirmekle yükümlü olacaktır. İşletmecilerin, Yönetmelikte belirtilen yükümlülüklere uymaması durumunda idari yaptırım uygulanacaktır.  

Yönetmelikle tüketicilerin elektronik haberleşme işletmecilerinden aldıkları hizmetin uluslararası standartlarda ve daha nitelikli olması sağlanmıştır. Tüketici lehine yorum ilkesi benimsenerek tüketicinin mağduriyetine neden olan uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanmıştır.