İMAR BARIŞI (HAZİRAN 2018)

Son günlerde sıkça duyduğumuz, kamuoyunda “İmar Barışı” olarak bilinen 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına ilişkin Kanun (“Kanun”) 18 Mayıs 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve Kanun’un imar barışına ilişkin maddesi yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.  

İmar Kanunu’na eklenen geçici madde ile, istisna tutulan alanlar hariç, 31/12/2017 tarihinden önce ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılmış yapılara Yapı Kayıt Belgesi verilerek, kayıt altına alınması amaçlanmıştır. Yapı Kayıt Belgesi başvuruları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Bakanlık) ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar yapılmalıdır.  

Başvuru sahipleri 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelini ödemeleri gerekmektedir. Yapı Kayıt Belgesi başvuru bedeli; Yapının bulunduğu arsanın Emlak Vergisi Kanunu’na göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlar için yüzde 3, ticari kullanımlı yapılar için yüzde 5 olarak hesaplanacaktır. Bununla birlikte Yapı Kayıt Belgesi alan yapının tapudaki cins değişikliği yapılması ve kat mülkiyetine geçilmesi işlemlerinde yapı sahipleri ayrıca bir bedel ödemekle yükümlüdür. Bu bedel Yapı Kayıt Belgesi başvuru bedelinin 2 katıdır. Yani konutlar için yüzde 6, ticari yapılar için yüzde 10 olarak uygulanacaktır. Başvuru bedelleri Maliye Bakanlığı’na bağlı vergi daireleri ile mal saymanlıklarına yatırılacaktır. Bakanlar Kurulu başvuru bedelini iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgeye göre kademelendirip, başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir.

Başvuru koşullarını yerine getiren ve başvuru bedeli ödenen imara aykırı yapılara verilecek Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yönelik olup, bir nevi yapının kullanım iznidir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara;  

  • Su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilecektir.
  • Yapı hakkında İmar Kanunu kapsamında yıkım kararı verilmişse ya da tahsil edilememiş idari para cezası varsa iptal edilecektir.  

İmar Kanunu’na eklenen ilgili geçici madde ile yapının depreme dayanıklılığı hususunda sorumluluk malikin üzerine bırakılmıştır.  

Yapı Kayıt Belgesi o yapının yeniden yıkılıp yapılmasına ya da bulunduğu alanda kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda ise yürürlükteki imar mevzuatı hükümleri uygulanacaktır.  

Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilecektir. Bu durumda Yapı Kayıt Belgesi başvuru bedelinin 2 katı oranında ödeme yapılmalıdır. Satış işlemlerinde bu yapılar için kredi kullanma imkanı da olacaktır.  

Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilecektir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılacaktır. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde ise, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyeye ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılacaktır.  

Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar imar barışından yararlanamayacaktır. Ayrıca Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi, İstanbul Tarihi Yarımada içinde Kanun ekinde belirtilen ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlar ve Gelibolu Tarihi Alanı imar barışından istisna tutulmuştur.  

Yaklaşık 13 milyon yapının faydalanacağı söz konusu düzenleme ile devlet ile vatandaş arasında barış sağlamanın yanı sıra elde edilecek gelirin kentsel dönüşüm projelerinde kullanılması beklenmektedir.