Haber Detayı

6 MADDEDE UZAKTAN ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ

Uzaktan çalışma, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca çalışanın işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi olarak tanımlanmıştır. Covid-19 salgının etkisiyle birlikte birçok sektörde ve meslek grubunda uzaktan çalışmaya geçilmesi, konuya ilişkin ayrıntılı hukuki düzenlemelerin yapılmasını hızlandırmıştır. Bu çerçevede uzaktan çalışma sisteminin detaylarını belirleyen ikincil düzenleme olan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği (“Yönetmelik”) 10 Mart 2021 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.  

Başta işverenler olmak üzere tüm çalışanlara rehber olması amacıyla Yönetmelik uyarınca uzaktan çalışmaya ilişkin belirlenen usul ve esaslar başlıklar halinde işbu makalemizde özetlenmektedir;  

1- İş sözleşmesinin şekli ve içeriği 

Uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmeleri yazılı bir şekilde yapılacaktır. Sözleşmede; işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan iş araçları, ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümler yer alacaktır.  

2.  Çalışma ortamının düzenlenmesi  

  • Gerekli olması halinde, uzaktan çalışmanın yapılacağı mekân ile ilgili düzenlemeler iş yapılmaya başlamadan önce tamamlanacaktır. Bu düzenlemelerden kaynaklanan maliyetlerin karşılanma usulü, uzaktan çalışan ile işveren tarafından birlikte belirlenecektir.
  • İşin yerine getirilmesinden kaynaklanan mal veya hizmet üretimiyle doğrudan ilgili zorunlu giderlerin tespit edilmesine ve karşılanmasına ilişkin hususlar iş sözleşmesinde belirtilecektir.
  • Uzaktan çalışanın mal ve hizmet üretimi için gerekli malzeme ve iş araçlarının iş sözleşmesinde aksi kararlaştırılmamışsa işveren tarafından sağlanacaktır. Bu malzeme ve iş araçlarının kullanım esasları ile bakım ve onarım koşulları açık ve anlaşılır bir şekilde uzaktan çalışana bildirilecektir.
  • İş araçlarının işveren tarafından sağlanması halinde, bunların işçiye teslim edildiği tarihteki bedellerini belirten iş araçları listesi, işveren tarafından yazılı olarak işçiye teslim edilecektir. İşçiye teslim edilen belgenin işçi tarafından imzalı bir nüshası ise işveren tarafından işçi özlük dosyasında saklanacaktır. İş araçlarının listesi, iş sözleşmesi içerisinde veya sözleşme tarihinde iş sözleşmesine ek olarak düzenlenirse, ayrıca yazılı belge düzenlenmesi şartı aranmayacaktır.

3.   Çalışma sürelerinin belirlenmesi ve işçinin işveren ile olan iletişimi  

  • Uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman aralığı ve süresi iş sözleşmesinde belirtilecektir.
  • Mevzuatta öngörülen sınırlamalar çerçevesinde taraflar, çalışma saatlerinde değişiklik yapabilecek ve fazla çalışma, işverenin yazılı talebi üzerine işçinin kabulü ile mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılabilecektir.
  • İşçi ve işveren arasındaki iletişim yönetimi ve zaman aralığı işçi ile işveren tarafından belirlenecektir.

4.   İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbirlerin alınması  

  • İşveren, uzaktan çalışanın yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlü olacaktır. 

5.   Verilerin Korunması  

  • İşveren; uzaktan çalışanı, işyerine ve yaptığı işe dair verilerin korunması ve paylaşımına ilişkin işletme kuralları ve ilgili mevzuat hakkında bilgilendirecek ve bu verilerin korunmasına yönelik gerekli tedbirleri alacaktır.
  • İşveren, korunması gereken verinin tanım ve kapsamını sözleşmede belirleyecektir.
  • İşçi, verilerin korunması amacıyla işveren tarafından belirlenen işletme kurallarına uymakla zorunlu olacaktır.

6.   Uzaktan çalışmanın yapılamayacağı işler  

  • Tehlikeli kimyasal madde ve radyoaktif maddelerle çalışma, bu maddelerin işlenmesi veya söz konusu maddelerin atıkları ile çalışma, biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan işlerde uzaktan çalışma yapılamayacaktır.
  • Kamu kurum ve kuruluşlarınca ilgili mevzuatına göre hizmet alımı suretiyle gördürülen işler ile millî güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis veya hizmetlerden hangilerinde uzaktan çalışma yapılamayacağı birim, proje, tesis veya hizmetten sorumlu olan veya hizmeti alan kamu kurum ve kuruluşunca belirlenecektir. 

Uzaktan çalışmanın ayrıntılarının düzenlenmesi konuyla ilgili belirsizlikleri ortadan kaldırmaktadır. Bu çerçevede tavsiyemiz, hali hazırda tamamen veya kısmen uzaktan çalışmaya geçmiş olan işverenlerin, Yönetmelik’te yer alan düzenlemeler doğrultusunda iş sözleşmeleri ve eklerinde; kişisel verilerin korunması ile iş sağlığı ve güvenliği gibi konularda tamamlayıcı çalışmaları yapmaları yönündedir.