TÜKETİCİ HUKUKUNDA UZLAŞMA KOMİSYONLARINDA YENİ DÖNEM
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında Uygulanan İdari Para Cezalarına İlişkin Uzlaşma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Değişiklik Yönetmeliği”) 24 Eylül 2025 tarihli ve 33027 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Söz konusu yönetmelik, 2018 yılından bu yana yürürlükte olan 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında Uygulanan İdari Para Cezalarına İlişkin Uzlaşma Yönetmeliği’nde (“Uzlaşma Yönetmeliği”) birtakım değişiklikler getirmiştir. Yeni düzenleme, tüketici hukukunda idari para cezalarına karşı uygulanan uzlaşma mekanizmasının daha etkin, erişilebilir ve kurumsal bir yapıya kavuşmasını amaçlamaktadır.
Bilindiği üzere, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a (“Tüketici Kanunu”) eklenen 77/A maddesi ile idari para cezalarına yönelik olarak uzlaşma kurumu getirilmişti. Bu düzenleme uyarınca, kendisine idari para cezası uygulanan kişiler kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Ticaret Bakanlığı’na (“Bakanlık”) veya ilgili valiliğe başvurarak uzlaşma talebinde bulunabiliyordu. Söz konusu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar ise 30 Mayıs 2018 tarihli ve 30436 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uzlaşma Yönetmeliği ile düzenlenmişti. Yönetmelik, idari para cezasına muhatap olan kişilerin hangi gerekçelerle uzlaşma talebinde bulunabileceğini belirlemiş; kanun hükümlerine yeterince nüfuz edilememesi, hükümlerin yanlış yorumlanması veya yargı kararları ile idarenin görüş farklılığı gibi nedenlerin varlığı halinde uzlaşma yoluna başvurulabileceğini hükme bağlamıştı. Böylelikle tüketici hukukunda, idari para cezalarının dava yoluna taşınmadan çözülebilmesine imkân tanınmıştı.
24 Eylül 2025 tarihli Değişiklik Yönetmeliği ise, özellikle uzlaşma komisyonlarının yapısı ve işleyişi bakımından dikkate değer yenilikler getirmiştir. Buna göre, Bakanlık gerekli gördüğü hallerde ticaret il müdürlükleri bünyesinde uzlaşma komisyonları kurabilecektir. Komisyon, ticaret il müdürü başkanlığında, il müdürlüğü personeli arasından Genel Müdürlüğün uygun göreceği iki kişinin katılımıyla toplam üç üyeden oluşacaktır. Komisyonların görev ve yetki alanı Bakanlık tarafından belirlenecek; sekretarya hizmetleri ise merkez teşkilatında Genel Müdürlük, taşra teşkilatında ise ilgili ticaret il müdürlükleri tarafından yürütülecektir.
Bu değişiklik, uzlaşma mekanizmasının sadece merkez düzeyinde değil, yerel düzeyde de işletilebilmesini mümkün kılmakta; başvuruların daha hızlı değerlendirilmesini ve sürecin daha öngörülebilir hale gelmesini sağlamaktadır.
Sonuç olarak, Değişiklik Yönetmeliği ile tüketici hukukunda uzlaşma kurumuna daha güçlü bir altyapı kazandırılmıştır. Yönetmelik, 1 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe girecek olup hükümlerini Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülecektir. Bu gelişme, Türkiye’de tüketici hukukunun gelişimi açısından kayda değer bir adım teşkil etmekte ve uygulamada daha etkin bir uzlaşma kültürünün yerleşmesini hedeflemektedir.